İSG Kurulu Nedir, Kimlerden Oluşur? (2026)

İSG kurulu, bir işyerinde iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarını planlayan, izleyen ve kararlarıyla işvereni bağlayan resmi bir organdır. Sahada bu kurul çoğu zaman iki uçta yaşanır: ya "biz zaten uzmanla hekimi tutuyoruz, kurula ne gerek var" denip hiç oluşturulmaz, ya da yalnızca denetim öncesi imzalanacak bir tutanak listesine indirgenir. Oysa İSG kurulu, iş güvenliğini tek bir uzmanın omzundan alıp işverenden çalışan temsilcisine kadar tüm tarafların masaya oturduğu ortak bir karar mekanizmasıdır; kurulmaması ya da toplanmaması, hem idari para cezası hem de bir kaza sonrası "gerekli özen gösterilmedi" karinesidir. Bu yazıda İSG kurulunun ne olduğunu, hangi işyerlerinde zorunlu olduğunu, kimlerden oluştuğunu, ne sıklıkta toplandığını, nasıl karar aldığını ve kurulmamasının sonuçlarını ele alıyoruz.

İSG kurulu nedir?

İş sağlığı ve güvenliği kurulu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 22. maddesi ve buna bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik uyarınca belirli işyerlerinde kurulması zorunlu olan bir kuruldur. Görevi, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği risklerini görüşmek, alınacak önlemleri kararlaştırmak, yıllık çalışma ve eğitim planlarını değerlendirmek ve kaza ile ramak kala olaylarını inceleyerek tekrarını önleyecek kararlar üretmektir.

Kurulun en sık gözden kaçan özelliği şudur: kurulun aldığı kararlar tavsiye değildir. Yönetmelik gereği kurul kararları işvereni bağlar. Yani kurulda "şu makineye koruyucu takılacak" ya da "şu bölümde acil durum tatbikatı yapılacak" diye karar alındıysa, bu artık işverenin yerine getirmekle yükümlü olduğu bir taahhüttür. Bu yönüyle kurul, iş güvenliğini kağıt üstünde bırakmayı zorlaştıran bir mekanizmadır.

İSG kurulu hangi işyerlerinde zorunludur?

Kurul her işyerinde değil, belirli bir eşiği aşan işyerlerinde zorunludur. İki koşulun birlikte sağlanması gerekir:

• Elli ve daha fazla çalışan bulunması,
• İşin altı aydan fazla süren sürekli bir iş olması.

Buradaki "elli çalışan" eşiği işyeri bazında değerlendirilir. Altı aylık süre koşulu ise mevsimlik ya da çok kısa süreli işleri kapsam dışında bırakmak içindir; sürekli üretim yapan bir tesiste bu koşul zaten sağlanır.

Birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu ya da asıl işveren–alt işveren ilişkisinin olduğu durumlar için yönetmelik özel kurallar getirir. Aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunduğu ve elli ve daha fazla çalışanın olduğu durumlarda koordinasyonu asıl işveren sağlar; her tarafın kurul kurma yükümlülüğü kendi çalışan sayısına göre ayrıca değerlendirilir. Alt işverenin çalışan sayısı kurul kurmayı gerektirmiyorsa, alt işveren çalışanları asıl işverenin kuruluna temsilci gönderir. Bu ayrımı bilmeyen işletmeler, "taşeronun işçisi bizden sayılmaz" diyerek eşik hesabını yanlış yapar.

İSG kurulu kimlerden oluşur?

Kurulun kimlerden oluşacağı yönetmelikte tek tek sayılmıştır; bu bir "isteğe bağlı davet listesi" değildir. Kurul aşağıdaki kişilerden oluşur:

Üye	Kuruldaki rolü
İşveren veya işveren vekili	Kurul başkanı
İş güvenliği uzmanı	Kurulun teknik sekretaryası / uzman görüşü
İşyeri hekimi	Sağlık gözetimi ve tıbbi değerlendirme
İnsan kaynakları, personel veya idari-mali işleri yürüten kişi	İdari uygulama ve kayıt
Bulunması hâlinde sivil savunma uzmanı	Acil durum ve tahliye
Bulunması hâlinde formen, ustabaşı veya usta	Saha gerçekliği / uygulama
Çalışan temsilcisi (birden fazlaysa baş temsilci)	Çalışanların sesi

Tablodaki "bulunması hâlinde" ifadesi kritik bir ayrımdır: sivil savunma uzmanı ile formen/ustabaşı, işyerinde bu görevde biri varsa kurula girer; yoksa yokluğu kurulu geçersiz kılmaz. Buna karşılık işveren/vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, idari işleri yürüten kişi ve çalışan temsilcisi çekirdek üyelerdir ve bunların eksikliği kurulun usulüne uygun oluşmadığı anlamına gelir.

Başkan ve sekretaryanın rolü

Kurulun başkanı işveren veya işveren vekilidir; işveren vekili, işyerinde işveren adına yönetim yetkisini kullanan kişidir. Kurulun sekretaryasını ise iş güvenliği uzmanı yürütür. Sekretaryanın işi yalnızca not tutmak değildir: gündemi hazırlamak, kararları tutanağa geçirmek, alınan kararların takibini yapmak ve bir sonraki toplantıya "geçen kararlar ne oldu?" raporuyla gelmek de onun sorumluluğundadır. Kurulun kağıt üstünde kalıp kalmadığı büyük ölçüde bu takibin yapılıp yapılmadığına bağlıdır.

Çalışan temsilcisinin önemi

Kurulun en çok göz ardı edilen ama en değerli üyesi çalışan temsilcisidir. Riskin gerçekte nasıl yaşandığını, hangi koruyucunun neden takılmadığını, hangi prosedürün sahada neden işlemediğini en iyi bilen kişidir. Temsilci kurulda yalnızca "bulunmak" için değil, çalışanların bildirdiği tehlikeleri ve ramak kala olaylarını masaya taşımak için vardır. İyi işleyen bir kurulda gündemin önemli bir kısmı sahadan gelen bu bildirimlerden oluşur.

Kurul ne sıklıkta toplanır?

Toplantı sıklığı işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir ve yönetmelikte asgari aralıklar çizilmiştir:

Tehlike sınıfı	Asgari toplantı sıklığı
Az tehlikeli	En az üç ayda bir
Tehlikeli	En az iki ayda bir
Çok tehlikeli	En az ayda bir

Bunlar asgari sürelerdir; ihtiyaç halinde kurul daha sık toplanabilir. Ayrıca ölümlü, ağır ya da tekrarlayan kazalarda kurulun olağanüstü toplanması beklenir — bir sonraki rutin toplantıyı beklemek doğru değildir. Toplantı gündeminde en az şunlar bulunur: bir önceki toplantı kararlarının durumu, işyerinde yaşanan kaza ve ramak kala olayları, yürütülen risk değerlendirmesi bulguları, eğitim ve tatbikat planları ve çalışanlardan gelen öneri ve şikâyetler.

Kurul nasıl karar alır?

Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşit olması durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Alınan her karar, sorumlusu ve termin tarihiyle birlikte tutanağa geçirilir. Sorumlusu ve tarihi belli olmayan bir karar, karar değil temennidir; bir sonraki toplantıda "yapılamadı" satırı olarak geri döner.

Kurul kararlarının işvereni bağladığını tekrar hatırlatmakta fayda var: işveren, kurulun aldığı kararı uygulamakla yükümlüdür. Çalışan temsilcisi ise kurulda görüştüğü konularda çalışanları bilgilendirir. Kurul çalışmaları, iş güvenliğini yönetimin bir masasına bağlayan mekanizmadır.

Kurul kurulmaz veya toplanmazsa ne olur?

İSG kurulu yükümlülüğünün ihlali birden fazla sonuç doğurur:

• İdari para cezası: Kurulu kurmamak ya da kurulun kararlarını uygulamamak 6331 sayılı kanun kapsamında idari para cezasına bağlanmıştır. Cezaların işyeri ölçeğine ve ihlalin niteliğine göre nasıl işlediğini iş güvenliği idari para cezaları 2026 yazımızda ele almıştık.
• Kusur karinesi: Bir kaza sonrası açılan davada, kurulun hiç kurulmamış ya da düzenli toplanmamış olması, işverenin gerekli özeni göstermediğine dair güçlü bir göstergedir. Kusur oranını ve tazminat yükünü yükseltir.
• Kayıp erken uyarı: Kurul, sahadan gelen ramak kala ve tehlike bildirimlerinin değerlendirildiği yerdir. Toplanmayan bir kurul, önlenebilecek bir kazanın erken uyarısını kaçırır.

Kısacası kurul, "denetimde sorulursa göstereceğimiz tutanak" değil; iş güvenliğini yönetime taşıyan ve kaçırılan sinyalleri yakalayan bir mekanizmadır.

En sık yapılan hatalar

• Eşik hesabını yanlış yapmak: Alt işveren çalışanlarını hesaba katmamak ya da "elli" sınırını eksik saymak.
• Kağıt üstünde kurul: Toplantıyı yapmadan tutanağı imzalatmak. Bir denetimde ya da kaza sonrası bu, ihlalin ağırlaşmasıdır.
• Çalışan temsilcisini pasifleştirmek: Temsilciyi yalnızca imza için çağırmak, kurulun en değerli girdisini yok saymaktır.
• Kararları takip etmemek: Alınan kararın sorumlusu ve termini yazılmazsa, kurul her toplantıda aynı konuları konuşur.
• Olağanüstü toplantıyı atlamak: Ağır bir kazadan sonra bir sonraki rutin toplantıyı beklemek.

Kimler için kritik?

İSG kurulu, elli ve daha fazla çalışanı olan ve sürekli iş yapan her işyerini kapsar; ancak yükü şu işletmelerde ciddi bir yönetim işine dönüşür: çok vardiyalı ve makine yoğun üretim tesisleri; forklift ve raf trafiğinin yoğun olduğu depo ve lojistik merkezleri; birden fazla alt işverenle çalışan büyük saha ve inşaat organizasyonları; ve onlarca müşterinin kurul süreçlerini aynı anda yürüten OSGB'ler. Hepsinin ortak zorluğu aynıdır: kurulu kurmak değil, düzenli toplamak, gündemi sahadan gelen gerçek verilerle beslemek ve alınan kararları sorumlu–termin bazında kapanana kadar takip etmek.

Periyon ile

Periyon İSG, iş sağlığı ve güvenliği kurulunu imzalanacak bir tutanak listesi olmaktan çıkarıp izlenebilir bir çalışma düzenine dönüştürür. Sahadan gelen ramak kala ve tehlike bildirimleri, kaza kayıtları ve risk değerlendirmesi bulguları tek yerde biriktiği için kurul toplantısının gündemi kendiliğinden oluşur — "bu ay ne konuşacağız?" sorusu ortadan kalkar. Toplantıda alınan her karar bir sorumluya ve termin tarihine bağlanır; kapanana kadar listede durur, bir sonraki toplantıya "geçen kararlar ne oldu?" raporuyla girilir. Tehlike sınıfına göre toplantı sıklığı için sistem hatırlatma düşürür, böylece süre kaçmadan fark edilir. Kaza ya da ramak kala kaydı açıldığında ilgili risk değerlendirmesi güncellenmek üzere işaretlenir; olaya karışan ekipmanın bakım ve arıza geçmişi de yanı başında durduğu için kurul, kararını sahanın gerçek verisiyle alır. İSG kurulunu zamanında toplayan, gündemi dolu ve kararları takip edilebilir bir yapıya kavuşturmak için Periyon İSG modülünü inceleyin.