İş Kazası Bildirimi ve SGK Süreci (2026)

İş kazası bildirimi, bir işyerinde iş kazası yaşandığında işverenin bunu yasal süresi içinde ilgili kurumlara — özellikle Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) — resmen bildirmesidir. Sahada bu konu genellikle iki hatayla yaşanır: ya kaza "hafif atlatıldı" diye hiç bildirilmez, ya da bildirim süresi kaçırılıp panik içinde geriye dönük evrak toplanır. Oysa iş kazası bildirimi bir tercih değil, süresi kanunla çizilmiş bir yükümlülüktür; gecikmesi hem idari para cezası hem de kazalının haklarının aksaması demektir. Bu yazıda iş kazasının yasal tanımını, kime ve kaç günde bildirileceğini, adım adım SGK sürecini, gerekli belgeleri ve bildirim yapılmadığında karşınıza çıkacak yaptırımları ele alıyoruz.

İş kazası nedir? Yasal tanım

Günlük dilde "iş kazası" denince akla çoğu zaman yalnızca fabrikada makineye kaptırılan bir el gelir. Oysa 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi, iş kazasını çok daha geniş tanımlar. Bu tanıma göre iş kazası, sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır ve aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelmiş olması gerekir:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürüttüğü iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı çalışan sigortalının, görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında.

Bu tanımın iki kritik sonucu vardır. Birincisi, servis aracıyla işe giderken yaşanan bir trafik kazası da iş kazasıdır. İkincisi, "ruhen engelli hale getiren" ifadesi nedeniyle olay her zaman görünür bir yaralanma olmak zorunda değildir. Bu yüzden bir olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağına işveren kendi başına karar verip "bu bize göre kaza değil" diyemez; tereddüt olsa bile bildirim yapılır, nitelendirmeyi kurum yapar.

İş kazası kime, kaç günde bildirilir?

İş kazası bildiriminin muhatabı tek bir kurum değildir ve süreler farklıdır. Sahadaki en pahalı hata, bu iki ayrı bildirimi birbirine karıştırmaktır.

Kime	Süre	Dayanak / Yöntem
Kolluk kuvvetleri (polis/jandarma)	Derhal (ölümlü kazalarda)	Kazanın hemen ardından, olay yerine müdahale için
SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu)	Kazadan sonraki 3 iş günü içinde	5510 s.K. md.13 + e-Devlet / SGK e-bildirim

Buradaki kilit kavram "iş günü"dür. Süre takvim günü değil iş günü üzerinden sayılır; hafta sonu ve resmi tatiller hesaba katılmaz. Örneğin Cuma günü yaşanan bir kazada süre, ertesi hafta içine sarkar. Yine de bu esneklik bir bahane değildir: bildirimi son güne bırakmak, eksik belge ya da sistem sorunu çıktığında süreyi kaçırma riskini büyütür.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 14. maddesi de işverene, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını kayıt altına alma ve incelemesini yapma görevi yükler. Yani SGK'ya yapılan resmi bildirim, işyerinin kendi iç kaza kaydının yerini tutmaz; ikisi ayrı ayrı gereklidir.

Meslek hastalığında süre farklıdır

İş kazası ile meslek hastalığı sık karıştırılır ama bildirim süresinin başlangıcı farklı işler. Meslek hastalığında üç iş günlük süre, olayın gerçekleştiği andan değil, hastalığın öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Yani sağlık kurulu raporuyla meslek hastalığı tanısı kesinleştiğinde ya da durum işverene bildirildiğinde sayaç işlemeye başlar. Bu ayrımı bilmeyen işletmeler, "hastalık aylar önce başlamış, süre geçti" diye yanlış bir sonuca varır; oysa süre öğrenme anına bağlıdır.

SGK'ya iş kazası bildirimi: adım adım

Bildirim süreci, iyi kurulmuş bir olay bildirim akışıyla aynı mantıkta işler: olay yakalanır, kayda geçer, resmî bildirim yapılır ve incelemeyle takip edilir. Adımlar şöyledir:

1. İlk müdahale ve olay yerinin korunması

Her şeyden önce yaralıya müdahale edilir ve gerekiyorsa sağlık kuruluşuna sevk edilir. Ölümlü ya da ağır kazalarda olay yeri, kolluk ve müfettiş incelemesi için mümkün olduğunca korunur. Bu aşamada toplanan bilgiler — tanık ifadeleri, fotoğraflar, vardiya bilgisi — sonraki adımların tümünü besler.

2. Kolluğa haber verme (ölümlü kazada derhal)

Ölümle sonuçlanan kazalarda kolluk kuvvetlerine gecikmeksizin haber verilir. Bu, SGK bildiriminden ayrı ve daha acil bir yükümlülüktür.

3. SGK e-bildirim formunun doldurulması

Asıl resmî bildirim, SGK'nın elektronik sistemi üzerinden yapılır. İşveren, e-Devlet ya da SGK işveren sistemindeki "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu"nu doldurur. Formda kazalının kimlik ve sigorta bilgileri, kazanın tarihi ve saati, yeri, nasıl olduğu, olaya karışan ekipman ve tanık bilgileri istenir. Bildirim çevrimiçi yapıldığı için elden evrak götürmeye gerek yoktur; sistem bir referans/onay üretir ve bu, bildirimin yapıldığının kanıtıdır.

4. İç kaza kaydının oluşturulması ve inceleme

SGK bildirimiyle eş zamanlı olarak işyeri, olayı kendi kayıtlarına işler ve 6331 kapsamında bir kaza inceleme raporu hazırlar. Bu raporda kök neden analizi yapılır: "kim hata yaptı?" değil, "bu olayın olmasını ne mümkün kıldı?" sorusu yanıtlanır. Çıkan bulgular, ilgili risk değerlendirmesinin güncellenmesini tetikler.

5. Düzeltici önlem ve takip

İncelemeden çıkan her önlem bir sorumluya ve termin tarihine bağlanır. Sorumlusu ve tarihi olmayan bir önlem, önlem değil temennidir; aynı kazanın tekrarını davet eder. Önlem uygulanınca kapatılır ve gerekiyorsa çalışanlara olaydan çıkan ders paylaşılır.

Bildirim için gereken bilgiler

SGK formunu hızlı ve hatasız doldurabilmek için aşağıdaki bilgilerin elde hazır olması gerekir. Bunları kaza anında değil, önceden bir sistemde tutmak, üç iş günlük sürede işi kolaylaştırır.

Bilgi	Örnek	Neden gerekli?
Kazalının kimlik ve SGK bilgileri	T.C. no, sigorta sicil no	Sigortalıyı sistemde eşleştirmek
Kazanın tarihi ve saati	27.07.2026 — 14:20	Süre hesabı ve vardiya örüntüsü
Kazanın yeri	Üretim Hol 2 — 3 no'lu pres	Olayı doğru noktaya bağlamak
Kazanın oluş şekli	Bakım sırasında elin sıkışması	Nitelendirme ve inceleme
İlgili ekipman	Eksantrik pres — PRS-03	Ekipman geçmişiyle ilişkilendirme
Tanık bilgileri	2 tanık — ad, görev	İnceleme ve olası ihtilaf
İlk müdahale / sağlık kuruluşu	Sevk edilen hastane	Tedavi ve rapor takibi

Bu bilgilerin dağınık olması, sürenin kaçırılmasının bir numaralı nedenidir. Kazalının sicil numarası bir yerde, ekipmanın envanter numarası başka yerde, tanıkların adı kimsenin aklında değilse, bildirim son güne sarkar.

Bildirim yapılmazsa ne olur?

İş kazasının süresinde bildirilmemesinin birden fazla sonucu vardır ve hepsi aynı anda gelir:

• İdari para cezası: İş kazasını yasal süresinde SGK'ya bildirmemek, 6331 sayılı kanun kapsamında idari para cezasına bağlanmıştır. Ceza, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir; kalemlerin nasıl işlediğini iş güvenliği idari para cezaları 2026 yazımızda ele almıştık.
• SGK masraflarının rücusu: Bildirim yapılmadan kazalı tedavi görürse, SGK'nın karşıladığı sağlık ve geçici iş göremezlik giderleri işverene rücu edilebilir. Yani "bildirmedik, kimse duymadı" hesabı, kurum olayı öğrendiğinde çok daha büyük bir faturaya döner.
• Kusur ve tazminat riski: Bildirilmemiş ya da geç bildirilmiş bir kaza, işverenin gerekli özeni göstermediğine dair güçlü bir karinedir. Açılan davalarda kusur oranını ve tazminat yükünü yükseltir.
• Kazalının hak kaybı: Bildirim gecikince kazalının geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi süreçleri aksar. Bu, işçi–işveren ilişkisini de zedeler.

Kısacası bildirim, "yakalanmazsak ceza yemeyiz" hesabına indirgenemez; bildirmemek, olası her olumsuz sonucu büyüten bir seçimdir.

En sık yapılan hatalar

• "Hafif kaza" deyip bildirmemek: Yaranın küçük görünmesi, olayın iş kazası olmadığı anlamına gelmez. Nitelendirmeyi kurum yapar.
• Servis kazasını atlamak: İşverence sağlanan taşıtla gidiş gelişte yaşanan kaza da iş kazasıdır; bu sık kaçırılır.
• Süreyi takvim günü sanmak: Süre iş günü üzerinden işler; hafta sonuna denk gelen kazalarda bu yanlış hesap süreyi kaçırtır.
• Kolluk ve SGK bildirimini karıştırmak: Ölümlü kazada kolluğa derhal, SGK'ya üç iş günü — ikisi ayrı yükümlülüktür.
• Bildirimi yapıp incelemeyi atlamak: SGK bildirimi tek başına yeterli değildir; 6331 kaza inceleme ve kayıt yükümlülüğü ayrıca devam eder.

Kimler için kritik?

İş kazası bildirimi, sigortalı çalıştıran her işyerini kapsar; ancak yükü şu işletmelerde ciddi bir yönetim sorununa dönüşür: makine ve hat yoğunluğu yüksek üretim tesisleri; forklift, transpalet ve raf trafiğinin yoğun olduğu depo ve lojistik merkezleri; sahası ve ekibi sürekli değişen inşaat ve saha ekipleri; servis aracıyla personel taşıyan çok vardiyalı işletmeler; ve onlarca müşterinin İSG süreçlerini aynı anda yürüten OSGB'ler. Hepsinin ortak zorluğu aynıdır: kazayı bildirmek değil, üç iş günlük süre içinde doğru bilgiyi eksiksiz toplayıp bildirimi, incelemeyi ve düzeltici önlemi birlikte yürütmek.

Periyon ile

Periyon İSG, iş kazası sürecini son güne sıkışan bir evrak telaşı olmaktan çıkarıp kontrollü bir akışa dönüştürür. Kaza olur olmaz olay sisteme kaydedilir; kazalının bilgileri, olayın yeri, ilgili ekipman ve tanıklar tek ekranda toplanır — böylece SGK bildirimi için gereken her veri, aramaya gerek kalmadan hazır olur. Üç iş günlük süre için sistem hatırlatma düşürür, bildirimin geciktiği görülmeden fark edilir. Kaza inceleme raporu, kök neden ve düzeltici önlem aynı kayda yazılır; her önlem bir sorumluya ve termine bağlanır, kapanana kadar listede durur. Kaza kaydı açıldığında ilgili risk değerlendirmesi güncellenmek üzere işaretlenir, böylece olaydan çıkan ders klasörde değil sistemde kalır. Aynı ekipmanın bakım ve arıza geçmişi de yanı başında durduğu için, kazaya karışan makinenin kronik bir sorunu olup olmadığını birlikte görürsünüz. İş kazası bildirimini zamanında, eksiksiz ve takip edilebilir hale getirmek için Periyon İSG modülünü inceleyin.